Keratyna

Keratyna to włókniste białko, z którego zbudowane są paznokcie, włosy oraz wierzchnia warstwa skóry. W paznokciu jest ułożona w trzech warstwach, których włókna biegną w różnych kierunkach — właśnie dlatego paznokieć trzyma kształt, a mimo to daje się lekko wygiąć bez pękania.

Jak zbudowany jest paznokieć

Włókna keratyny trzyma razem kilka rodzajów wiązań. Najsilniejsze są mostki dwusiarczkowe między atomami siarki w aminokwasie cysteinie — to ten twardy szkielet. Między włóknami znajdują się woda i lipidy, które działają jak zmiękczacz.

Zdrowy paznokieć zawiera mniej więcej 18 % wody. Gdy udział spadnie poniżej 16 %, paznokieć zaczyna być kruchy; powyżej 25 % przeciwnie — mięknie i się wygina. Ta proporcja to cała wiedza o pielęgnacji paznokci w jednym zdaniu: nie chodzi o to, żeby dostarczyć keratynę, ale o to, żeby utrzymać między nią wodę i tłuszcze.

Czy keratyna w kosmetykach działa?

Tutaj trzeba rozróżniać. Płytka paznokcia to tkanka martwa — nie ma naczyń ani metabolizmu, więc nie wbuduje w siebie keratyny. Cząsteczka białka jest w dodatku zbyt duża, żeby przeniknąć przez płytkę.

Co natomiast robi hydrolizowana keratyna w lakierach i serum:

• Tworzy film na powierzchni. Peptydy wypełniają mikropęknięcia między warstwami, dzięki czemu brzeg mniej się rozwarstwia.
• Wiąże wodę. Działa jak humektant i spowalnia wysychanie.
• Wygładza. Paznokieć jest w dotyku gładszy i odbija więcej światła.

To więc realny efekt, ale powierzchowny i tymczasowy — trwa tak długo, jak długo stosuje się produkt. Obietnice „odbudowy keratyny od środka" to marketing.

A keratyna w jedzeniu albo w tabletkach?

Zjedzone białko rozkłada się w przewodzie pokarmowym na aminokwasy, a organizm buduje z nich to, czego akurat potrzebuje — w pierwszej kolejności nie paznokcie. Celowe uzupełnianie keratyny nie ma więc sensu. Sens ma wystarczająca ilość białka w ogóle oraz dostatek aminokwasów zawierających siarkę (jajka, rośliny strączkowe, orzechy). No i biotyna, ale tylko przy potwierdzonym niedoborze — u pozostałych nie ma mierzalnego efektu.

Co naprawdę szkodzi keratynie w paznokciu

1. Woda. Cykl pęcznienia i wysychania rozluźnia wiązania między warstwami. Rękawiczki do prac na mokro to najlepsza ochrona keratyny, jaka istnieje.
2. Rozpuszczalniki. Aceton i częste zmywanie lakieru odbierają lipidy, które utrzymują sprężystość między włóknami.
3. Zasady. Środki czystości o wysokim pH naruszają strukturę keratyny.
4. Ścieranie płytki. Zdjętej warstwy nie da się zastąpić, może tylko odrosnąć — mniej więcej trzy do czterech miesięcy.

Jeśli paznokcie się łamią, zajrzyj do hasła łamliwe paznokcie; o warstwie ochronnej pod kolorem piszemy w haśle baza.